Root Cause Analysis – RCA: Hướng dẫn đầy đủ cho các nhà sản xuất

Trong s?n xu?t, có nh?ng th?i ?i?m các ho?t ??ng s?n xu?t có th? tr? nên h?n lo?n, nhanh chóng và ph?c t?p, khi?n nhà s?n xu?t ph?i ??i m?t v?i nh?ng v?n ?? ??c bi?t và r?t nan gi?i. Nh?ng v?n ?? này có th? làm gi?m t?c ?? s?n xu?t, gây ra t?c ngh?n ho?c th?m chí ph?i d?ng s?n xu?t m?t cách b?t ng?. ?? gi?i quy?t nh?ng v?n ?? này, nhi?u ng??i ?ã áp d?ng phân tích nguyên nhân g?c (Root Cause Analysis – RCA) ?? tìm hi?u và th?c hi?n các gi?i pháp. Trong bài vi?t này, hãy cùng 3D VINA ?i tìm hi?u v? Root Cause Analysis là gì? T?i sao nên dùng ph??ng pháp Root Cause Analysis nhé!

Root Cause Analysis (RCA) là gì?

Root Cause Analysis (RCA) la? gi??

Phân tích nguyên nhân g?c (RCA) là gì? Phân tích nguyên nhân g?c (RCA) là m?t quy trình c? th? nh?n ra r?ng s? gián ?o?n và v?n ?? có th? ???c truy v?t v? m?t nguyên nhân c? th? và r?ng gi?i pháp ?? s?a ch?a nguyên nhân ?ó s? lan t?a và d?n ??n m?t tr?ng thái c?i thi?n. RCA c? g?ng xác ??nh nguyên nhân c?a khuy?t ?i?m và v?n ?? thay vì ch? ?i?u tr? tri?u ch?ng ho?c “d?p l?a”.

Phân tích nguyên nhân g?c ???c coi là m?t y?u t? quan tr?ng trong c? ph??ng pháp s?n xu?t hòa nh?p và Six Sigma. Nó t?i ?u hóa th?i gian c?n thi?t ?? phân tích sâu vào nguyên nhân c?a m?t v?n ?? và cung c?p m?t c?u trúc ?? gi?i quy?t v?n ?? trong quá trình s?n xu?t.

L?i ích c?a phân tích nguyên nhân g?c

Phân tích nguyên nhân g?c (Root Cause Analysis – RCA) mang l?i nhi?u l?i ích quan tr?ng cho các t? ch?c và doanh nghi?p trong nhi?u l?nh v?c khác nhau, ??c bi?t h?n c? là l?nh v?c s?n xu?t. D??i ?ây là m?t s? l?i ích c?a phân tích nguyên nhân g?c mà 3D VINA ?ã t?ng h?p bao g?m:

Ti?t ki?m chi phí

Do phân tích nguyên nhân g?c t?p trung vào “b?nh” ch? không ch? là “tri?u ch?ng” hay có th? g?i là t?p trung vào nguyên nhân c?t lõi nên nó giúp gi?m thi?u chi phí b?ng cách gi?m th?i gian ch?t máy, gi?m s? l??ng khuy?t ?i?m và c?i thi?n quy trình. B?ng cách tìm ra nguyên nhân g?c c?a v?n ??, RCA giúp tránh lãng phí th?i gian và chi phí trong vi?c gi?i quy?t nh?ng v?n ?? l?p ?i l?p l?i. Thay vì ch? ?i?u tr? tri?u ch?ng m?i l?n v?n ?? xu?t hi?n, vi?c gi?i quy?t nguyên nhân g?c giúp ng?n ch?n các v?n ?? t??ng t? x?y ra trong t??ng lai.

OEM là gì? OEM là vi?t t?t c?a “Original Equipment Manufacturer,” ti?ng Vi?t có th? hi?u là “Nhà s?n xu?t thi?t b? g?c” ho?c “Nhà s?n xu?t trang thi?t b? ban ??u.” OEM là m?t công ty ho?c t? ch?c s?n xu?t các thành ph?n ho?c s?n ph?m cu?i cùng mà sau ?ó s? ???c s? d?ng ho?c bán d??i tên th??ng hi?u c?a m?t công ty khác.

T?i ?u hoá

Nhi?u công ty s?n xu?t ho?t ??ng v?i các quy trình m?t ph?n b? h?ng. Phân tích nguyên nhân g?c giúp t?i ?u hóa quy trình ?? cung c?p các gi?i pháp th?c t? và thi?t l?p các quy trình chu?n theo ?úng quy trình.

T? ??ng hóa

Hi?n nay, nhà máy có truy c?p và cái nhìn sâu h?n v? d? li?u h?n bao gi? h?t. D? li?u này có th? ???c phân tích và bám vào b?i c?nh ?? làm cho phân tích nguyên nhân g?c tr? nên d? ti?p thu cho các b? ph?n và nhà máy khác trong cùng m?t công ty. ?i?u này giúp c?i thi?n hi?u qu? và gi?m th?i gian ch?t máy.

Chính xác

Vì vi?c t? ??ng hóa thông qua phân tích d? li?u lý t??ng cho k?t qu? phân tích nguyên nhân g?c, các v?n ?? v? an toàn, b?o d??ng và ch?t l??ng có th? ???c d? ?oán chính xác h?n và có th? ???c gi?i quy?t nhanh chóng ?? gi?m thi?u th?i gian ch?t máy.

Cách th?c hi?n phân tích nguyên nhân g?c

Ca?ch thu??c hie??n pha?n ti?ch nguye?n nha?n go??c

Ph??ng pháp ti?n hành phân tích nguyên nhân g?c có th? khác nhau t? công ty này ??n công ty khác c?ng nh? t? v?n ?? này sang v?n ?? khác. Nó có th? t?p trung vào v?n ?? c? th? c?a máy ch? ??i v?i m?t lo?i máy c? th? c?a OEM nh?t ??nh. Nó c?ng có th? ???c s? d?ng ?? phân tích ch??ng ng?i gi?a các phòng ban. Ho?c nó có th? ???c s? d?ng ?? gi?i quy?t khuy?t ?i?m trên toàn nhà máy trong m?t doanh nghi?p. Nhìn chung, có sáu b??c th??ng xuyên tham gia vào phân tích nguyên nhân g?c:

Xác ??nh v?n ??

B??c ??u tiên là quan tr?ng nh?t. T?t c? các thành viên trong nhóm ph?i hi?u rõ v?n ??. Nó ph?i ???c nêu m?t cách khách quan. Và nó ?òi h?i câu h?i làm rõ ?? xác ??nh r?ng ?ó là m?t v?n ?? kh?n c?p ho?c ch??ng ng?i. ?ây là giai ?o?n r?ng nh?t và là tuyên b? v?n ?? t?ng quát nh? t? l? khuy?t ?i?m, ch??ng ng?i ho?c g?i hàng b? b? sót.

Thu th?p d? li?u

Thu th?p d? li?u là r?t quan tr?ng trong phân tích nguyên nhân g?c. ? ?ây, các thành viên c?a nhóm c? g?ng li?t kê càng nhi?u y?u t? gây ra càng t?t. M?i th? ??u ???c cân nh?c, và danh sách có th? là r?ng và chi ti?t. Ngày nay, vi?c tìm và t?n d?ng d? li?u trong phân tích nguyên nhân g?c d? dàng h?n bao gi? h?t, vì nhi?u nhà s?n xu?t thi?t b? OEM ?ã tích h?p thu th?p d? li?u vào các máy móc c?a h?. Có th? x?y ra tr??ng h?p nhà máy ?ã tri?n khai các thi?t b? thu th?p d? li?u cho nh?ng máy không ch?a nó theo cách t? nhiên.

Phân tách nguyên nhân kh?i tri?u ch?ng

Th??ng thì vi?c nh?m l?n gi?a tri?u ch?ng và nguyên nhân là ph? bi?n. M?t s? công c? và ph??ng pháp có th? giúp phân chia nguyên nhân kh?i tri?u ch?ng. Gi? ??nh là n?u có th? xác ??nh và s?a ch?a ???c nguyên nhân, tri?u ch?ng s? ng?ng t?n t?i. ? ?ây, vi?c thu th?p d? li?u c?ng có th? là r?t quan tr?ng, vì nhi?u h? th?ng thu th?p d? li?u có kh? n?ng phân tích ?? xác ??nh các danh m?c v?n ??.

Xác ??nh bi?n pháp s?a ch?a

Khi nguyên nhân g?c ?ã ???c xác ??nh, có th? t?o ra m?t gi?i pháp hi?u qu?. ?i?u này có th? bao g?m ?ào t?o, s?a ??i c? khí, b? trí sàn, ho?c n?ng l?c phân tích d? li?u và thu th?p d? li?u m?nh m? h?n. Th??ng thì d? li?u có th? h? tr? trong vi?c t?o ra bi?n pháp s?a ch?a. B?ng cách có d? li?u và hi?u bi?t th?i gian th?c trong tay khi xác ??nh nguyên nhân g?c, các qu?n lý có th? t?o ra m?t gi?i pháp th?c t?, d?a trên d? li?u th?c t?.

Tri?n khai gi?i pháp

Sau khi xác ??nh nguyên nhân g?c và nh?n d?ng bi?n pháp s?a ch?a, nhóm ph?i tri?n khai gi?i pháp. ?i?u này có ngh?a là s?a ??i ho?c thay th? các quy trình c?, t?o ra lu?ng công vi?c m?i và ki?m tra k?t qu?. M?c ?? c?a kh? n?ng thu th?p d? li?u càng sâu, tác ??ng c?a phân tích s? càng l?n ??i v?i gi?i pháp ???c ch?n. Có th? th?m chí có kh? n?ng l?p trình hành ??ng t? ??ng ho?c bán t? ??ng b?i các máy ?? giúp th?c hi?n ho?c theo dõi ti?n trình gi?i pháp ho?c tác ??ng lên quá trình phát tri?n c?a nó.

Xác minh và m? r?ng k?t qu?

Không có gi?i pháp nào t?n t?i lâu dài mà không có quy trình ki?m tra. Ph?n xác minh này ph?i xác nh?n tính hi?u qu? c?a gi?i pháp. Vi?c thu th?p d? li?u ch?t ch? và ch?u phân tích th?i gian th?c giúp ki?m tra ho?c ?i?u ch?nh tính hi?u qu? c?a gi?i pháp. N?u gi?i pháp thành công, nguyên nhân g?c có th? chuy?n ??i sang các quy trình và phòng ban khác trong công ty.

Các công c? và ph??ng pháp

Phân tích nguyên nhân g?c có th? ???c th?c hi?n b?ng cách th? công b?i m?t nhóm. Nh?ng khi k?t h?p v?i vi?c thu th?p và phân tích d? li?u tiên ti?n, nó s? c? t?ng t?c và c?i thi?n tác ??ng. Các gi?i pháp có th? ???c tri?n khai cho các nhà máy và các phòng ban khác g?p ph?i các v?n ?? t??ng t?, và nó c?ng có th? c?i thi?n hi?u su?t s?n xu?t và gi?m thi?u khuy?t ?i?m trong s?n xu?t.

Có nhi?u công c? và ph??ng pháp khác nhau ?? th?c hi?n phân tích nguyên nhân g?c (Root Cause Analysis – RCA). S? d?ng các công ngh? t? ??ng hóa trong vi?c thu th?p và phân tích d? li?u th?i gian th?c t? các máy móc và quy trình s?n xu?t có th? giúp c?i thi?n hi?u qu? c?a phân tích nguyên nhân g?c. Công ngh? này cung c?p d? li?u chính xác và phân tích nhanh chóng, giúp xác ??nh và gi?i quy?t các nguyên nhân g?c m?t cách hi?u qu? h?n. Và d??i ?ây là m?t s? ph??ng pháp ph? bi?n:

The Five Whys

The Five Whys

Ph??ng pháp “N?m Lý Do T?i Sao” (The Five Whys) là m?t công c? sáng t?o và m?nh m? ???c ??a ra b?i Sakichi Toyoda, ng??i sáng l?p T?p ?oàn Toyota, và sau ?ó ???c phát tri?n và áp d?ng r?ng rãi trong h? th?ng qu?n lý ch?t l??ng Lean và Six Sigma. M?c tiêu chính c?a ph??ng pháp này là tìm hi?u nguyên nhân g?c c?a m?t v?n ??, ch? không ch? d?ng l?i ? c?p ?? hi?n t??ng hay tri?t tiêu các tri?u ch?ng.

Cách th?c ho?t ??ng c?a ph??ng pháp này r?t ??n gi?n. Khi g?p m?t v?n ??, ng??i th?c hi?n RCA h?i liên ti?p câu h?i “T?i sao?” n?m l?n, tìm ki?m các câu tr? l?i v? nguyên nhân ??ng sau t?ng câu h?i. Câu tr? l?i c?a câu h?i th? hai s? tr? thành câu h?i th? ba, và ti?p t?c cho ??n khi không còn câu tr? l?i nào kh? thi. Thông qua vi?c h?i liên ti?p nh? v?y, ng??i th?c hi?n RCA ti?p c?n v?n ?? m?t cách chi ti?t và sâu s?c, ??t ??n nguyên nhân c?t lõi c?a v?n ??.

Fishbone Diagram

Bi?u ?? x??ng cá là gì? Bi?u ?? x??ng cá (Fishbone Diagram) là m?t công c? phân tích m?nh m? ???c phát tri?n b?i nhà kinh t? h?c ng??i Nh?t Ishikawa Kaoru vào nh?ng n?m 1940. Ông ?ã ??a ra ý t??ng này ?? giúp nhà s?n xu?t và doanh nghi?p hi?u rõ h?n v? nguyên nhân g?c c?a các v?n ?? ph?c t?p trong quy trình s?n xu?t và qu?n lý. T? ?ó, bi?u ?? x??ng cá ?ã tr? thành m?t công c? ph? bi?n trong phân tích nguyên nhân g?c và quy trình c?i ti?n.

Bi?u ?? x??ng cá ???c g?i là “x??ng cá” vì khi ???c v?, nó có hình d?ng gi?ng nh? x??ng c?a m?t con cá. Trong bi?u ??, v?n ?? c? th? s? ???c ??t ? phía bên ph?i c?a bi?u ??, ? gi?a, nh? m?t “??u” c?a con cá. T? v?n ?? này, các ???ng “x??ng” ???c kéo ra, ??i di?n cho các nguyên nhân có th? góp ph?n vào v?n ??. Nh?ng nguyên nhân này ???c phân lo?i vào các danh m?c chính, nh? “Nhân l?c”, “V?t li?u”, “Ph??ng pháp”, “Môi tr??ng”, “D? li?u” và “Thi?t b?”. Các danh m?c này t?o thành các “x??ng” chính c?a bi?u ?? và giúp t? ch?c các y?u t? liên quan ??n v?n ?? theo t?ng lo?i.

Failure Mode and Effects Analysis – FMEA

Failure Mode and Effects Analysis – FMEA

Ph??ng pháp Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) là m?t công c? quan tr?ng trong phân tích nguyên nhân g?c và qu?n lý ch?t l??ng. Nó th??ng ???c áp d?ng trong các l?nh v?c s?n xu?t s?n ph?m ph?c t?p nh? ô tô, hàng không và v? tr?, y t? và công ngh? cao. M?c tiêu chính c?a FMEA là tìm hi?u các cách th?c mà m?t s?n ph?m có th? th?t b?i ho?c g?p s? c?, t? ?ó giúp ng?n ng?a và gi?m thi?u các nguy c? ti?m n?ng.

Quá trình FMEA th??ng ???c th?c hi?n b?i m?t nhóm ?a chuyên ngành, bao g?m các chuyên gia t? khâu thi?t k?, k? thu?t, s?n xu?t, ki?m tra ch?t l??ng và d?ch v? khách hàng. Nhóm này cùng nhau ?i qua t?ng b??c c?a FMEA ?? xác ??nh các v?n ?? ti?m ?n và tìm ra các bi?n pháp phòng ng?a.

B??c ??u tiên trong FMEA là xác ??nh các y?u t? trong s?n ph?m ho?c quy trình s?n xu?t có th? gây ra l?i. Các y?u t? này ???c g?i là “failure modes” – t?m d?ch là các ch? ?? h?ng hóc. ?ó có th? là các l?i v?t lý, h?ng hóc trong quy trình s?n xu?t, h?ng hóc trong v?n hành ho?c s? c? trong ?i?u ki?n s? d?ng. Ví d?, trong m?t chi?c ô tô, failure modes có th? bao g?m h?ng ??ng c?, h?ng h? th?ng phanh ho?c h?ng h?p s?.

Sau ?ó, nhóm ?ánh giá tác ??ng c?a t?ng failure mode. T?c là, h? ?ánh giá các h?u qu? c?a vi?c x?y ra failure mode ?ó, nh? an toàn b? ?e d?a, ch?t l??ng s?n ph?m gi?m, ho?c kh? n?ng s?n ph?m không ho?t ??ng ?úng cách.

Ti?p theo, nhóm xác ??nh các nguyên nhân g?c c?a các failure modes. ?i?u này có th? bao g?m các y?u t? nh? thi?t k? không chính xác, ch?t l??ng v?t li?u không ??m b?o, sai sót trong quy trình s?n xu?t ho?c s? c? trong máy móc. Sau khi ?ã xác ??nh ???c các failure modes và nguyên nhân g?c, nhóm ti?n hành ?ánh giá m?c ?? ?u tiên c?a t?ng v?n ??. ?i?u này giúp xác ??nh các v?n ?? quan tr?ng c?n ???c ?u tiên gi?i quy?t. Các v?n ?? quan tr?ng h?n s? ???c ?u tiên cao h?n trong vi?c tri?n khai bi?n pháp phòng ng?a.

Cu?i cùng, nhóm ?? xu?t các bi?n pháp phòng ng?a và c?i ti?n ?? ng?n ng?a các failure modes x?y ra ho?c gi?m thi?u tác ??ng c?a chúng. Các bi?n pháp này có th? bao g?m thay ??i thi?t k?, c?i thi?n quy trình s?n xu?t, s? d?ng v?t li?u t?t h?n ho?c c?i ti?n h? th?ng ki?m tra ch?t l??ng.

Fault Tree Analysis – FTA

Ph??ng pháp này th??ng ???c s? d?ng trong các h? th?ng an toàn quan tr?ng, n?i các s? c? k? thu?t có th? gây ra h?u qu? nghiêm tr?ng. FTA giúp hi?u cách các l?i và s? c? có th? x?y ra, t? ?ó giúp thi?t k? h? th?ng ?? ??i phó ho?c lo?i b? các y?u t? gây l?i.

Pareto Chart

Pareto Chart

Bi?u ?? Pareto là m?t công c? tr?c quan giúp xác ??nh các v?n ?? quan tr?ng và ?u tiên theo m?c ?? quan tr?ng. Nó cho phép ng??i th?c hi?n RCA t?p trung vào nh?ng v?n ?? quan tr?ng nh?t ??u tiên ?? gi?i quy?t.

Bi?u ?? Pareto là gì? Bi?u ?? Pareto là bi?u ?? ???c ??t tên theo nhà kinh t? h?c ng??i Ý Vilfredo Pareto, ng??i ?ã phát tri?n khái ni?m “nguyên t?c 80/20”. Nguyên t?c này cho r?ng 80% các k?t qu? xu?t hi?n do 20% nguyên nhân g?c. Trong ng? c?nh phân tích nguyên nhân g?c, nguyên t?c 80/20 áp d?ng ý t??ng r?ng m?t s? nh? các nguyên nhân quan tr?ng góp ph?n l?n vào các v?n ?? và l?i trong quá trình s?n xu?t.

Bi?u ?? Pareto th??ng ???c bi?u di?n b?ng c?t d?c, s?p x?p theo th? t? gi?m d?n c?a t?n su?t xu?t hi?n. C?t dài nh?t th??ng ??i di?n cho nguyên nhân quan tr?ng nh?t góp ph?n nhi?u nh?t vào v?n ??. Các c?t khác theo sau ??i di?n cho các nguyên nhân khác, gi?m d?n theo m?c ?? quan tr?ng.

Cách s? d?ng bi?u ?? Pareto trong phân tích nguyên nhân g?c là b?t ??u b?ng vi?c thu th?p d? li?u v? các v?n ?? và l?i liên quan ??n quy trình s?n xu?t. Các v?n ?? này có th? bao g?m các lo?i l?i, t?c ngh?n, thi?u sót trong quy trình, s? c? máy móc và h?n th? n?a. Sau ?ó, d? li?u này ???c s?p x?p theo th? t? gi?m d?n c?a t?n su?t xu?t hi?n.

Is/Is Not Analysis

Ph??ng pháp Is/Is Not Analysis là m?t công c? phân tích nguyên nhân g?c ??n gi?n và hi?u qu?. Khi th?c hi?n phân tích này, ng??i th?c hi?n s? t?o hai danh sách, m?t danh sách v? nh?ng y?u t? có liên quan (Is) và m?t danh sách v? nh?ng y?u t? không liên quan (Is Not) ??n v?n ?? c? th? ?ang ???c nghiên c?u.

Vi?c t?o hai danh sách này giúp t?p trung vào các ?i?u ki?n và y?u t? th?c s? có ?nh h??ng ??n v?n ??, ??ng th?i lo?i b? nh?ng ?i?u không có liên quan, giúp gi?m thi?u s? m? h? và t?p trung vào nh?ng gì quan tr?ng nh?t. Quá trình Is/Is Not Analysis ?òi h?i s? suy lu?n và phân lo?i ch?t ch? t? ng??i th?c hi?n, ??m b?o r?ng t?t c? các ?i?m quan tr?ng ???c ??a vào danh sách Is, trong khi các ?i?m không liên quan ???c ??a vào danh sách Is Not.

M?t ví d? v? vi?c áp d?ng ph??ng pháp Is/Is Not Analysis là khi m?t nhà s?n xu?t ??i di?n v?i m?t v?n ?? v? ch?t l??ng s?n ph?m. H? s? b?t ??u b?ng vi?c xác ??nh các ?i?u ki?n ho?c y?u t? có liên quan ??n v?n ?? nh? quy trình s?n xu?t, nguyên li?u s? d?ng, thi?t b? và công ngh? s?n xu?t. Nh?ng y?u t? này s? ???c ghi vào danh sách Is. Ti?p theo, h? s? xác ??nh các y?u t? không có liên quan nh? ?i?u ki?n th?i ti?t, v? trí ??a lý c?a nhà máy, hay nh?ng y?u t? n?m ngoài quy trình s?n xu?t. Nh?ng y?u t? này s? ???c ghi vào danh sách Is Not.

Sau khi hoàn thành phân lo?i, nhà s?n xu?t s? t?p trung vào nghiên c?u và gi?i quy?t các y?u t? có liên quan, lo?i b? các y?u t? không liên quan, t? ?ó c?i thi?n ch?t l??ng s?n ph?m và quy trình s?n xu?t t?ng th?. Ph??ng pháp Is/Is Not Analysis giúp lo?i b? s? phân tán và ??m b?o r?ng t?p trung vào các y?u t? quan tr?ng nh?t ?? gi?i quy?t v?n ?? m?t cách hi?u qu? và ti?t ki?m th?i gian.

Tùy thu?c vào tình hu?ng c? th?, ng??i th?c hi?n RCA có th? s? d?ng m?t ho?c nhi?u công c? và ph??ng pháp trên ?? xác ??nh và gi?i quy?t các nguyên nhân g?c c?a v?n ??.

Tags: , , , , , , , ,