Công ngh? ngày càng phát tri?n thì càng yêu c?u nh?ng máy móc, s?n ph?m có ?? chính xác cao, ??m b?o các yêu c?u k? thu?t, tính th?m m?. Nh?ng s?n ph?m ho?c chi ti?t cao c?p yêu c?u ?? chính xác ??n micromet, nh?ng d?ng c? máy móc ?o l??ng ???c s?n xu?t v?i m?c chính xác cao h?n là ??n nanomet th?m chí ??n picomet. Trong s?n xu?t các s?n ph?m công nghi?p ? Vi?t Nam hi?n nay, các thi?t b? ???c s? d?ng ?? ?o kích th??c bao g?m:

1. Các thi?t b?, d?ng c? ?o kích th??c ??n ch?c n?ng
1.1 Panme, th??c k?p

Panme, th??c k?p là nh?ng d?ng c? ?o l??ng kích th??c ph? bi?n nh?t, v?i ?u ?i?m giá r?, d? s? d?ng, d? b?o qu?n, g?n nh?, tính ?n ??nh cao, ?? b?n cao. M?u mã ?a d?ng nh? hi?n th? c?, hi?n th? ??ng h?, hi?n th? ?i?n t?. Có nhi?u lo?i ??u ?o v?i các ?ng d?ng khác nhau nh? ?o kho?ng cách, ???ng kính trong ngoài, ?o ren, ?o ?i?m, ?o sâu…. Th??c k?p ?o ???c v?i kích th??c l?n, có th? lên ??n c? met tuy nhiên ?? phân gi?i không cao, ch? 0.01mm, ngoài ra ?? chính xác còn ph? thu?c vào tay ng??i ?o. Panme có ?? chính xác cao h?n ??n 0.001mm, nh?ng kho?ng ?o t?i ?a ch? 25mm nên r?t b?t ti?n khi ?o v?i các lo?i kích th??c khác nhau.

1.2 ??ng h? so

??ng h? so ít ???c s? d?ng ?? ?o kích th??c h?n là panme, th??c k?p do s? h?n ch? c?a nguyên lý ho?t ??ng c?a nó là thân c? ??nh ch? có 1 ??u ?o ti?p xúc v?i v?t c?n ?o. ??ng h? so ch? y?u là ???c s? d?ng ?? so, rà nh? so chi?u cao, so ?? sâu, so ?? ph?ng, tròn tr?, ??ng tâm…… Tuy nhiên trong m?t s? tr??ng h?p c?n thi?t ??ng h? so c?ng ???c s? d?ng ?? ?o kích th??c. V?i d?i so th?p t? 0~25mm (ch? y?u ?? so, rà) ?? phân gi?i có th? lên ??n 0.001mm, v?i d?i ?o l?n t? 0~100mm ?? phân gi?i l?i th?p h?n, ch? 0.01mm.

1.3 Các lo?i d??ng ki?m

?? ki?m tra nhanh ho?c ki?m tra s?n ph?m s?n xu?t có ?úng theo m?t chu?n c? ??nh hay không có th? s? d?ng các lo?i d??ng ki?m. ?ây là nh?ng lo?i d??ng ?ã ???c nhà s?n xu?t theo ?úng kích th??c ??nh s?n, ch? vi?c ??t lên v? trí c?n ki?m tra là bi?t có ??t hay không ??t. Các lo?i d??ng ki?m bao g?m d??ng dài, kho?ng cách, d??ng khe, d??ng l?, d??ng ren trong hay ren ngoài, d??ng góc, ???ng kính, d??ng ?o khe h?, eke vuông, d??ng côn….. Các lo?i d??ng ki?m này không ?o ???c kích th??c, ch? dùng ?? ki?m tra nhanh xem s?n ph?m ??t hay không ??t.

2. Các thi?t b? d?ng c? ?o kích th??c ?a ch?c n?ng
2.1 Máy chi?u biên d?ng

Máy chi?u biên d?ng ho?t ??ng trên nguyên t?c phóng to hình chi?u c?a v?t c?n ?o lên m?t màn chi?u, hình ?nh nhìn th?y trên màn chi?u là bóng c?a v?t th?. V?t th? có th? phóng to lên vài ch?c l?n tùy vào v?t kính ???c s? d?ng. T? ?ây có th? ?o ???c các kích th??c ph?ng theo 2 chi?u X/Y b?ng cách ?ánh d?u r?i di chuy?n bàn di m?u, ?o góc b?ng cách ?ánh d?u r?i quay góc c?a màn chi?u, xác ??nh ???ng kính ho?c bán kính b?ng cách ??t d??ng có s?n lên màn chi?u ?? so. ?u ?i?m c?a máy chi?u biên d?ng là có th? ?o kích th??c c?a các v?t nh?, ?o ???c nhi?u lo?i kích th??c g?m kho?ng cách, góc, ???ng kính v?i d?i ?o l?n, ?? chính xác cao ??n 0.001mm. Hình ?nh trên màn chi?u ch? là bóng c?a v?t th? nên ch? có th? nhìn th?y và ?o biên d?ng ngoài c?a s?n ph?m (nên g?i là máy chi?u biên d?ng) mà không th? ?o ???c các lo?i kích th??c trên m?t s?n ph?m c?ng nh? các lo?i kích th??c khác

2.2 Máy ?o t?a ?? 2 chi?u, 3 chi?u – video measuring machine

Máy ?o t?a ?? 2 chi?u m?i ???c s?n xu?t nh?ng n?m g?n ?ây và ngày càng kh?ng ??nh ???c tính ?u vi?t c?a nó. Máy là s? k?t h?p gi?a bàn di m?u c? khí có g?n th??c quang h?c, camera k? thu?t s? có ?? phân gi?i cao và ph?n m?m ?o l??ng tích h?p. S?n ph?m ???c ??t trên bàn di m?u, hình ?nh ?i qua b? th?u kính quang h?c có m?c phóng ??i t? vài l?n ??n vài tr?m l?n ??n camera k? thu?t s? r?i xu?t sang ph?n m?m trên máy tính. Lúc này ph?n m?m d?a vào hình ?nh và t?a ?? 2 chi?u c?a th??c quang trên bàn di m?u có th? ti?n hành ?o ??c các kích th??c trên s?n ph?m. Ng??i s? d?ng ch? c?n nhìn hình ?nh s?n ph?m trên ph?n m?m và ?o các lo?i kích th??c t? ??n gi?n nh? ?i?m, kho?ng cách, góc, cung tròn, ???ng kính ??n các kích th??c k?t h?p nh? kho?ng cách gi?a ?i?m v?i ???ng, kho?ng cách gi?a 2 ???ng, góc 2 ti?p tuy?n, kho?ng cách gi?a 2 tâm ???ng tròn, ???ng trung
tuy?n….

Máy ?o t?a ?? 2 chi?u có th? ?o liên t?c nhi?u lo?i kích th??c và cùng hi?n trên ph?n m?m sau ?ó xu?t k?t qu?
thành file báo cáo, ?i?u này các thi?t b? trên ??u không th? làm ???c. ??c bi?t v?i nh?ng ph?n m?m cao c?p ?i kèm, máy còn có th? ?o ???c góc c?a rãnh, ???ng kính rãnh ho?c n?u tích h?p thêm ??u dò ?o chi?u cao máy tr? thành máy ?o t?a ?? 3 chi?u.

Máy ?o t?a ?? 2 chi?u (video measuring machine) ?ang d?n d?n thay th? cho máy chi?u biên d?ng do tính ?a
n?ng, d? s? d?ng và giá tr? ??u t? c?ng th?p h?n nhi?u. Các t?p ?oàn l?n nh? Samsung, Toyota, Honda, Toshiba…. các Vender, các công ty có v?n ??u t? n??c ngoài FDI ??u s? d?ng nh? tính ?u vi?t c?a nó. Th?m chí nó còn tr? thành tiêu chu?n b?t bu?c ph?i có ?? các công ty s?n xu?t có th? tr? thành Vender hay tham gia vào chu?i cung ?ng toàn c?u cho các t?p ?oàn l?n.

2.3 Máy ?o t?a ?? 3 chi?u – coordinate measuring machine

Khác v?i máy ?o t?a ?? 2 chi?u VMM, máy ?o t?a ?? 3 chi?u CMM ho?t ??ng trên nguyên t?c s? d?ng ??u dò ch?m vào b? m?t s?n ph?m k?t h?p v?i ph?n m?m ?? ?o ??c s?n ph?m. V? trí c?a ??u dò ???c thi?t l?p thành t?a ?? 3 chi?u X/Y/Z, khi di chuy?n ??u dò t? v? trí này sang v? trí khác thì có s? thay ??i các thông s? và ph?n m?m d?a vào ?ó ?? tính các kích th??c.

Ngoài kh? n?ng ?o, ki?m tra các lo?i kích th??c trên s?n ph?m máy còn có th? quét l?i s?n ph?m d??i d?ng hình ?nh 3 chi?u ?? ??a vào ph?n m?m b?ng cách rà ??u dò trên toàn b? b? m?t s?n ph?m (chép hình). ?ây là thi?t b? hi?n ??i, ?a n?ng, có th? ?o ???c nh?ng m?u r?t l?n, hình dáng ph?c t?p, có th? g?i là thi?t b? ?o cao c?p nh?t, ?o ???c m?i lo?i kích th??c. Tuy nhiên giá c?a máy khá cao, quy trình s? d?ng ph?c t?p mà không ph?i ??n v? nào c?ng có th? s? d?ng ???c