Cơ khí chế tạo – Đòn bẩy phát triển công nghiệp ô tô

Phát tri?n ngành c? khí ???c coi là n?n t?ng cho vi?c phát tri?n ngành công nghi?p ô tô. Tr?i qua nhi?u n?m phát tri?n, l?nh v?c c? khí ch? t?o ph?c v? s?n xu?t ô tô trong n??c v?n ?ang t? rõ nhi?u y?u kém v?i s? l??ng doanh nghi?p tham gia s?n xu?t h?n ch?, ch?a s?n xu?t ???c các c?m chi ti?t ph?c t?p… khi?n t? l? n?i ??a hoá s?n xu?t ô tô còn ? m?c th?p.

Quy ho?ch phát tri?n ngành công nghi?p ô tô ??n n?m 2020 v?a ???c Th? t??ng Chính ph? phê duy?t ???c xem nh? “cú hích” m?nh m?, thúc ??y các doanh nghi?p tham gia ??u t?, s?n xu?t các linh ki?n, ph? tùng cho ngành công nghi?p ô tô. Phóng viên Thông t?n xã Vi?t Nam ?ã có cu?c trao ??i v?i ông ?? H?u Hào, Ch? t?ch T?ng h?i c? khí Vi?t Nam xung quanh v?n ?? này.

PV: Ông ?ánh giá th? nào v? s? phát tri?n c?a ngành c? khí n??c ta hi?n nay?

Ông ?? H?u Hào: Công nghi?p c? khí ???c coi là h? t?ng, n?n t?ng c?a các l?nh v?c công nghi?p; trong ?ó có phát tri?n công nghi?p ô tô. Thông qua Quy ho?ch phát tri?n ngành công nghi?p ô tô ?ã ???c Th? t??ng Chính ph? phê duy?t, v?i m?c tiêu ??t ra ??n n?m 2020, Vi?t Nam s? v??n t?i s?n xu?t h?n 227.000 chi?c, có th? nh?n th?y, c? h?i phát tri?n cho ngành c? khí ch? t?o trong n??c là r?t l?n.

S?n xu?t v? ô tô khách. ?nh: Anh Tôn-TTXVN

Tuy nhiên, khách quan nhìn nh?n, hi?n nay, s? các doanh nghi?p s?n xu?t linh ki?n ph? tùng cho ô tô ch? chi?m t? l? r?t nh? (t? 5-6%) trên t?ng s? các doanh nghi?p c? khí. Trong ?ó, ch? y?u là các doanh nghi?p ??n thu?n s?n xu?t nh?ng linh ki?n, ph? tùng không quan tr?ng nh? ?c quy, s?m l?p, dây ?i?n, gh?, khung b?, v? ô tô… và c?ng ch? ???c tiêu th? trong n??c; ch?a s?n xu?t ???c các c?m chi ti?t ?òi h?i k? thu?t và ?? chính xác cao. Bên c?nh ?ó, các doanh nghi?p c? khí c?ng còn g?p nhi?u khó kh?n v? th? tr??ng tiêu th?, ngu?n v?n ??u t?… ?i?u này khi?n cho t? l? n?i ??a hoá trong ngành công nghi?p s?n xu?t l?p ráp ô tô trong n??c nhi?u n?m qua ch? ??t t? 5-10%.

PV: V?y theo ông, lý do nào khi?n t? l? n?i ??a hóa ngành s?n xu?t, l?p ráp ô tô trong n??c ? m?c th?p nh? v?y?

Ông ?? H?u Hào: T? l? n?i ??a hoá ngành c? khí ch? t?o, h? tr? cho s?n xu?t ô tô trong n??c còn th?p, sâu xa nh?t v?n là v?n ?? v? th? tr??ng. Tôi cho r?ng, trong m?t th?i gian dài, h? t?ng giao thông trong n??c y?u kém nên d?n ??n ùn t?c. Và gi?i pháp h?u hi?u nh?t ??i v?i ngành giao thông v?n t?i là h?n ch? s? l??ng ô tô – xe máy. Chính s? kìm hãm phát tri?n này khi?n 10 n?m qua, th? tr??ng ô tô c?a Vi?t Nam có t?c ?? t?ng tr??ng r?t ch?m, ch? t?ng t? 15.000-20.000 xe/n?m lên kho?ng h?n 100.000 xe/n?m.
Lý do th? 2 là v?i các chính sách thu?, phí thì m?t chi?c ô tô ph?i ch?u 8-9 lo?i thu? phí khác nhau, khi?n giá tr? xe t?ng lên g?p 2,5 l?n so v?i các n??c. ?ây v?n là bài toán liên quan ??n vi?c h?n ch? s? d?ng xe. Khi t?ng thu?, phí thì rõ ràng s? khi?n dung l??ng th? tr??ng nh?.

V?i m?c tiêu th? th? tr??ng Vi?t Nam kho?ng 120.000 xe/n?m nh? hi?n nay, chia cho nhi?u hãng nh? Toyota, Ford, Tr??ng H?i, Mercedes… thì m?i doanh nghi?p ch? l?p và tiêu th? t? 5.000-10.000 xe/n?m. Con s? này là quá nh?, không th? ?? th? tr??ng cho phát tri?n công nghi?p c? khí, c?ng nh? t?ng t? l? n?i ??a hoá. M?t doanh nghi?p l?p ráp ô tô ch? c?n l?p 5.000 xe là có lãi l?n, nh?ng m?t doanh nghi?p s?n xu?t linh ki?n ph? tùng, n?u ch? làm 5.000-10.000 ph? tùng nh? l? thì không th? có lãi.

Vì v?y, theo tôi, mu?n khuy?n khích các doanh nghi?p tham gia vào s?n xu?t cung ?ng linh ph? ki?n và các c?m chi ti?t ph?c t?p thì dung l??ng th? tr??ng ph?i l?n, t?i thi?u m?c tiêu th? c?a th? tr??ng ph?i ??t kho?ng 400.000 – 500.000 xe/n?m. Lúc ?ó, các doanh nghi?p s? t? tham gia s?n xu?t cung ?ng linh ki?n, ph? ki?n cho s?n xu?t ô tô và ngành c? khí h? tr? s? t? phát tri?n.

PV: N?u so sánh v?i các n??c trong khu v?c thì ngành công nghi?p ô tô Vi?t Nam ??ng ? m?c nào, th?a ông?

Ông ?? H?u Hào: So v?i các n??c trong khu v?c, hi?n t?i ngành c? khí trong n??c v?n còn y?u và kém trong l?nh v?c s?n xu?t ô tô. Hi?n trong n??c ch? s?n xu?t kho?ng 10% ph? tùng cho ô tô, trong khi ? Thái Lan ?ã n?i ??a hoá ???c 40-50%, Trung Qu?c là 60%, Malaysia kho?ng 90%… Có th? nói, Vi?t Nam ch?a có công nghi?p s?n xu?t ô tô, mà ch? m?i d?ng l?i ? l?p ráp ho?c s?n xu?t các linh ph? ki?n, có giá tr? ?em l?i không cao. Chúng ta ph?i nghiên c?u trình ?? c? khí c?a Vi?t Nam ??n ?âu, có th? s?n xu?t ???c nh?ng m?t hàng th? m?nh cho ngành công nghi?p ô tô, còn y?u ? luy?n kim hay thi?t k?, gia công; T? ?ó s? ?ào t?o, giúp doanh nghi?p nghiên c?u s?n xu?t nh?ng s?n ph?m l?i th?…

PV: Quy ho?ch phát tri?n công nghi?p ô tô v?a ???c Th? t??ng Chính ph? phê duy?t ?ã ??a ra m?c tiêu cùng s? th?ng nh?t trong chính sách phát tri?n v?i nhi?u ?u ?ãi cho các doanh nghi?p ngành c? khí. Ông ?ánh giá th? nào v? c? h?i này?

Ông ?? H?u Hào:

C? h?i dành cho các doanh nghi?p c? khí luôn còn r?t l?n, nh?ng th?c t? ?? tri?n khai ???c là r?t khó. N?u chúng ta không t?p trung vào m?t s? l?nh v?c, nghiên c?u vào s?n xu?t ch? t?o nh?ng s?n ph?m th? m?nh ? Vi?t Nam thì v?i m?c tiêu t?ng t? l? công nghi?p c? khí h? tr? lên 40-50% là không kh? thi. Tr?i qua h?n 10 n?m phát tri?n công nghi?p ô tô thì t? l? n?i ??a hoá v?n r?t th?p, ch? kho?ng 10%. Ch? khi nào chúng ta có ???c m?t th? tr??ng ?? l?n, kho?ng 500.000 xe/n?m, b??c vào th?i kì ô tô hoá thì lúc ??y kh? n?ng s?n xu?t công nghi?p c? khí, ph? tr? m?i chuy?n mình phát tri?n ???c.

PV: Tr??c th?c t? này, theo ông, các c? quan ch?c n?ng cùng doanh nghi?p c? khí ch? t?o ph?i làm gì ?? có th? t?n d?ng t?t c? h?i l?n này?

Ông ?? H?u Hào: ?? phát tri?n l?nh v?c c? khí ch? t?o cho ngành công nghi?p ô tô, tôi cho r?ng c?n khuy?n khích doanh nghi?p v?a và nh? tham gia s?n xu?t nh?ng s?n ph?m th? m?nh c?a Vi?t Nam nh? làm s?m l?p v?i l?i th? v? cao su… Chúng ta có th? th?c hi?n thí ?i?m ? m?t s? n?i nh? Chu Lai, V?nh Phúc, B?c Ninh…, n?i ?ã hình thành các nhà máy ô tô, ?? các doanh nghi?p v?a và nh? tham gia s?n xu?t ph? tùng cho các nhà s?n xu?t chính nh? Honda, Toyota, Ford…, v?i ?i?u ki?n ph?i theo s? gi?i thi?u, ?ào t?o và quy trình s?n xu?t, ki?m tra ch?t l??ng c?a h?. Tr??c m?t là cung c?p cho th? tr??ng tiêu dùng trong n??c ?? nâng cao t? l? n?i ??a hoá. Sau ?ó m?i có th? d?n d?n tham gia vào chu?i cung ?ng c?a các hãng xe ô tô và toàn c?u.

Bên c?nh ?ó, tôi c?ng cho r?ng c?n có nh?ng quy ho?ch ?? phát tri?n th? tr??ng xe ô tô. Khi dung l??ng th? tr??ng l?n, các doanh nghi?p s?n xu?t s? t? ??u t?, liên k?t s?n xu?t và tham gia cung ?ng cho th? tr??ng.

Trong th?i gian t?i, theo tôi, có th? t?p trung nghiên c?u s?n xu?t ô tô ?i?n, b?i ?ây là l?nh v?c m?i. N?u ?i t?t ?ón ??u, t?p trung vào nh?ng m?i nh?n c? th? thì c? h?i cung ?ng cho trong n??c và xu?t kh?u sang các n??c v?i m?t hàng này là có th? th?c hi?n ???c.