A – ??nh ngh?a c?a hi?u chu?n

Hi?u chu?n thi?t b? ?o có th? ??nh ngh?a theo nhi?u cách. M?t cách ??n gi?n, hi?u chu?n là quá trình c?a vi?c ?i?u ch?nh m?t thi?t b? ?o l??ng hay thi?t b? ?? ?áp ?ng yêu c?u k? thu?t c?a nhà s?n xu?t.

Hi?u chu?n c?ng có th? ???c ??nh ngh?a là quá trình ??a ra d? li?u bao g?m c? báo cáo, ch?ng nh?n hi?u chu?n c?a ng??i dùng cu?i cùng v? s? phù h?p c?a s?n ph?m và các yêu c?u k? thu?t c?a nó.

??i v?i các k? s? hay k? thu?t viên ?o l??ng, hi?u chu?n là quá trình xác ??nh các m?i quan h? gi?a giá tr? c?a ??i l??ng c?n ?o và ch? th? trên thi?t b? ?o l??ng.

Vi?c hi?u ch?nh m?t thi?t b? ?o có th? ???c th?c hi?n b?ng các so sánh giá tr? ??c ???c trên thi?t b? ?o v?i giá tr? ???c ??a ra b?i m?t thi?t b? ?o l??ng làm chu?n hay thi?t b? m?u.

Sau m?t th?i gian, thi?t b? làm chu?n c?a nhà s?n xu?t s? ???c chuy?n ??n m?t trung tâm hi?u chu?n ?? hi?u chu?n l?i theo các tiêu chu?n qu?c gia.

Khi mua m?t thi?t b? ?o thì d? li?u hi?u chu?n th??ng ???c các nhà s?n xu?t cung c?p. H?u h?t các nhà s?n xu?t thi?t b? ?o ??u có b? d?ng c? ?o chu?n ?? hi?u chu?n cho t?t c? các thi?t b? ?o l??ng mà h? s?n xu?t.

B – T?i sao ph?i hi?u chu?n thi?t b? ?o l??ng?

H?u nh? t?t c? các thi?t b? ??u b? bi?n ??i theo th?i gian (lão hóa), và các thi?t b? ?i?n, ?i?n t? c?ng v?y, m?t b? ph?n chính trong quá trình s?n xu?t hi?n nay c?ng không ngo?i l?. Khi các thành ph?n b? già hóa, chúng s? m?t ?i s? ?n ??nh và b? trôi các thông s? k? thu?t lúc s?n xu?t.

Ngay c? vi?c x? lý thông tin bình th??ng c?ng ?nh h??ng ??n s? chu?n hóa, và s? x? lý thô có th? làm thi?t b? không còn chính xác ngay c? khi b? ngoài nó v?n bình th??ng.

Th??ng xuyên hi?u chu?n ??m b?o cho thi?t b? ?áp ?ng liên t?c các yêu c?u k? thu?t b?t bu?c khi cài ??t và nó ph?i ???c th??ng xuyên ki?m tra ngay sau ?ó. Vi?c hi?u chu?n là b?t bu?c sau khi có b?t k? m?t hành ??ng s?a ch?a hay b?o d??ng ?? ??m b?o r?ng thi?t b? v?n còn ?úng nh? các d? li?u hi?u chu?n tham kh?o. Vi?c hi?u ch?nh có l?ch trình th??ng mang l?i nhi?u l?i ích v? m?t ch?t l??ng, n?ng su?t và t?ng doanh thu.

C – T?i sao chúng ta nên th??ng xuyên hi?u chu?n thi?t b? ?o?

?i?u này có th? khác nhau trong các ngành hay các nhà máy. Các nhà s?n xu?t th??ng hi?u chu?n ban ??u cho thi?t b? c?a h?. L?n hi?u chu?n ti?p theo s? ???c th?c hi?n b?i ng??i dùng cu?i ho?c c?ng b?i các nhà s?n xu?t nh? tr??c ?ây. T?n su?t hi?u chu?n s? khác nhau tùy vào lo?i thi?t b? và ?i?u ki?n môi tr??ng n?i mà thi?t b? ???c ?ng d?ng.

Quy?t ??nh khi nào hi?u ch?nh l?i m?t thi?t b? ?o l??ng ch? y?u ph? thu?c vào thi?t b? ???c ?ng d?ng nh? th? nào. Nh? là m?t quy t?c, vi?c tái hi?u chu?n ph?i ???c th?c hi?n ít nh?t m?i n?m m?t l?n. Tuy nhiên trong các ?ng d?ng quan tr?ng, t?n su?t hi?u chu?n s? l?n h?n nhi?u.

D – Các khái ni?m chung trong vi?c hi?u chu?n thi?t b? ?o:

1. D?i hi?u chu?n (Calibration Range):

D?i hi?u chu?n c?a 1 thi?t b? ?o ???c ??nh ngh?a là vùng gi?a các gi?i h?n mà trong ?ó là các ??i l??ng ?o ???c, ???c nh?n hay truy?n ?i, ???c bi?u th? b?t ??u b?ng giá tr? d??i c?a d?i (LRV) và giá tr? trên c?a d?i (URV).

Các gi?i h?n này ???c xác ??nh b?i các giá tr? ZERO và SPAN. Giá tr? ZERO là giá tr? d??i cùng c?a d?i hay LRV và giá tr? trên c?a d?i là SPAN hay URV. Ví d?, m?t thi?t b? ?o tr?m cân xe t?i ???c hi?u chu?n ?? ?o t?i tr?ng trong kho?ng 0-40t, khi ?ó LRV=0 và URV = 40t (10%FS = 4t). D?i hi?u chu?n ? ?ây là 0 ??n 40t (Th?p nh?t là 4t t?i giá tr? SPAN)

2. Span (T?i tr?ng hi?u chu?n):

Span ???c ??nh ngh?a là hi?u s? gi?a giá tr? trên và d??i c?a d?i. SPAN=URV – LRV. ??i v?i ví d? lúc nãy, ? ?ây d?i hi?u chu?n là 0-40t. Do ?ó SPAN = 40-0 = 40t

3. D?i ?o c?a thi?t b? ?o (instrument range):

D?i ?o ? ?ây nói ??n kh? n?ng c?a thi?t b? ?o. Nó th??ng ???c ghi trên nhãn mác c?a thi?t b? ?o.

Ví d?: ??c ???c trên thi?t b? ?o l??ng : instrument range 0 – 80t: output 2mV/V. Không bao gi? ???c nh?m l?n d?i ?o c?a thi?t b? ?o và d?i ?o hi?u chu?n. Chúng là 2 khái ni?m hoàn toàn khác nhau. M?c dù d?i ?o là 0-80t nh?ng chúng ta có th? quy?t ??nh hi?u chu?n nó ? d?i 0-40t hay th?m chí 0-80t ??i v?i ?ng d?ng ?o l?c, trong tr??ng h?p ?ó thì d?i ?o tr? thành d?i hi?u ch?nh c?a thi?t b?.

4. Kho?ng ?o (ranging an intrument hay Capacity):

Công c? ?? thi?t l?p giá tr? trên và d??i c?a d?i ?? nó ph?n ?ng v?i ?? nh?y mong mu?n t? thay ??i ??u vào. Gi? s? chúng ta mu?n s? d?ng 1 b? qu? chu?n ?o l?c hi?n th? trong d?i t? 0-10t ?? cung c?p ??u ra hi?n th? 0-10t (0.25mV/V). ??i v?i d?i này, chúng ta ch? ??n gi?n là thi?t l?p : 0 =0mV/V, 10t = 0.25mV/V. D?i tr??c và sau liên quan ch?t ch? v?i nhau, ch? hi?u ??n gi?n là ??t l?i giá tr? trên và d??i ? m?t d?i ?o khác.

5. ?i?u ch?nh ZERO và SPAN:

?i?u ch?nh ZERO và SPAN th??ng ???c th?c hi?n trên thi?t b? ?o analog và thi?t b? ?o thông minh. B?ng cách ?i?u ch?nh c? 2 thông s? ZERO và SPAN, chúng ta có th? thi?t l?p thi?t b? ?o cho b?t k? d?i ?o nào trong d?i ?o ???c gi?i h?n b?i nhà s?n xu?t. ??i v?i t?t c? thi?t b? ?o analog, ?i?u ch?nh ZERO, SPAN có s? ?nh h??ng ??n nhau. ?i?u ?ó có ngh?a b?t k? 1 ?i?u ch?nh nào s? ?nh h??ng ??n giá tr? khác.

C? th? là nh?ng thay ??i khi ?i?u ch?nh SPAN g?n nh? luôn luôn làm thay ??i ?i?m ZERO c?a thi?t b? ?o. ?? hi?u ch?nh chính xác thì ?òi h?i m?t thi?t b? ?o v?i nh?ng ?i?u ch?nh ZERO và SPAN không có s? ?nh h??ng ??n nhau. Ngh?a là chuy?n ??i qua l?i gi?a ?i?m giá tr? d??i và trên c?a d?i ?? không ?nh h??ng l?n nhau, là cho vi?c ?i?u ch?nh tr? nên chính xác.

Tuy nhiên ??i v?i các b? chuy?n ??i thông minh không có s? ?nh h??ng l?n nhau gi?a ?i?u ch?nh ZERO và SPAN.

6. B? ??nh chu?n:

B? ??nh chu?n dùng ?? hi?u chu?n thi?t b? ?o c?n ???c hi?u chu?n. Chúng có hình th?c và ch?c n?ng khác nhau v?i m?i thi?t b? hay là thi?t b? ???c thi?t k? ?? hi?u chu?n.

7. Các lo?i b? ??nh chu?n ?i?n hình:

(a) Kh?i ??nh chu?n (?o l?c cho các thi?t b? cân ?i?n t? ) và b?n h?i dùng ?? hi?u chu?n ??u ?o nhi?t – RTDs, C?p nhi?t..

(b) Tín hi?u chu?n: dùng ?? hi?u chu?n ??ng h? và b? ?i?u khi?n nhi?t ??. Nó là 1 b? ??nh chu?n có th? t?o m?t tín hi?u ?i?n bi?t tr??c. Bao g?n ?i?n áp, dòng ?i?n, tín hi?u t?n s? chu?n. M?t tín hi?u t? 1 b? tín hi?u chu?n ?i vào m?t thi?t b? ch?a bi?t, giá tr? hi?n th? ho?c giá tr? ??u ra c?a thi?t b? có th? ???c ?i?u ch?nh cho ??n khi nó trùng v?i tín hi?u ?ã bi?t tr??c. Trong mô ph?ng, m?t lo?i tín hi?u chu?n ???c t?o ra t? m?t ??u ra c?a c?m bi?n. B? tín hi?u chu?n và mô ph?ng th??ng dùng ?? ??c c?ng nh? t?o ra tín hi?u.

(c) B? khí nén chu?n, ?ây là b? ??nh m?u cung c?p 1 áp su?t nh?t ??nh ?? ki?m tra hi?u chu?n thi?t b? ?o áp su?t. Chúng th??ng ???c s? d?ng v?i ch?c n?ng nh? là m?t ngu?n c?p áp su?t.

8. H? s? hi?u chu?n:

H? s? hi?u chu?n là tài li?u ???c t?o ra nh?m ??m b?o l?ch s? c?a thi?t b? ho?c là thi?t b? ?o không b? m?t, xóa. Nó c?ng h? tr? kh?c ph?c s? sai l?ch theo th?i gian trong quá trình ho?t ??ng c?a thi?t b?.

9. H? s? hi?u chu?n nên hi?n th?:

(a) d? li?u tr??c khi hi?u chu?n.

(b) ngày hi?u chu?n.

(c) d? li?u hi?u chu?n cu?i cùng.

(d) tên ho?c ch? ký c?a k? thu?t viên ?ã hi?u chu?n.

(e) ngày hi?u chu?n thi?t b? l?n sau.

 D? li?u tr??c khi hi?u chu?n

D? li?u tr??c khi hi?u chu?n c?a 1 thi?t b? ?o ?ã ???c hi?u chu?n là các ph?n h?i (??c ???c) t? thi?t b? t?i các ?i?m c?a quá trình hi?u chu?n (05,25%,50%,75%,100%) tr??c khi th?c hi?n hi?u chu?n.

 D? li?u sau khi hi?u chu?n

D? li?u sau khi hi?u chu?n c?a 1 thi?t b? ?o là ph?n h?i (??c ???c) t? thi?t b? t?i các ?i?m c?a quá trình hi?u chu?n (0%,25%,50%,75%,100%) sau khi thi?t b? ?o ?ã ???c hi?u chu?n.